Schyłek wieku XVII to moment narodzin nowego, niejednorodnego ruchu umysłowego, a więc początek epoki zwanej oświeceniem, na który składało się wiele sprzecznych prądów. Kształtował się zespół idei nastawionych krytycznie wobec ustroju feudalnego, uprzywilejowanej pozycji szlachty i duchowieństwa bowiem zwolennicy nowego nurtu wywodzili się głównie ze wzbogaconego mieszczaństwa. Żyjący pod koniec epoki niemiecki filozof Immanuel Kant trafnie scharakteryzował oświecenie uznając je za wejścia rodzaju ludzkiego ze stanu samozawinionej samodzielności. Główną tendencją tego wyjścia było naukowe poznanie świata odrzucające wszelkie metafizyczne i religijne spekulacje. Ludzie oświecenia stali się bardziej sceptyczni, krytyczni wobec dotychczasowych autorytetów i tradycji , a jednocześnie proponowali nowe rozwiązania ustrojowe, społeczne i kulturowe. Jeszcze nigdy w dziejach nowożytnych filozofowie nie spotkali się z tak powszechnym uznaniem. Stali się oni wyrazicielami ówczesnej opinii publicznej dla której filozof to przyzwoity człowiek, który we wszystkim powoduje się rozruchem, który z refleksyjnym i ścisłym umysłem łączy dobre obyczaje i zalety towarzyskie.